گاهی که ماه پیاده می رود

گرسنه ی ماه در نیمه ی تاریک

hamindastha — Wed, 11 Jun 2008 19:08:19 GMT

گرسنه ی ماه در نیمه تاریک

شعر" گرسنه ی ماه "را در همین دستها درج کردم.نخستین بار در

۱۳۷۷ آن را نوشتم.ده سال پیش.و نخستین کسی که آن را برای چاپ

و نظر خواند هوشنگ گلشیری بود.و حالا که این روزها سالگشت

نبودن تن گلشیری در میان تن های بسیار ادمهاست و روزهایی که

نوشته هایش را با دقت بیشتری می خوانیم و برخی با نگاهی به دور

وبازدمی طولانی ان ها را دوباره مرور میکنند و نیز خودش را و

روزهای بودن و تنیدنش را ٬این سطرها را درج میکنم.

زمانیکه کارنامه تازه از میدان ولی عصر به خانه ی کوچک بسیار با

صفایی اسباب کشی کرده بود.در یکی از فرعی های جهنم هفت تیر یک

بهشت خصوصی کوچک شده بود با لکه هایی از جهنم که برخی اهالی

ثابت و متغیر آن به وجود می اوردند ٬لابد برای عبرت و از یاد نبردن نقمت.من از اهالی ناثابت بودم.دلایل شنیدنی و طولانی داشت که درعین ابتذال ٬شنیدنی و خواندنی هستند و باز ٬مایه ی عبرت های تکرار شونده.بیشتر ناشی از حاشیه های ادبیات بودکه در جامعه شناسی ادبیات میتوان آن را زیرمتن تولید اجتماعی ادبیات یک زبان -ملت دانست اما این توجیه گر بیماریهای ناشی از تداخل کارکردهای مخل حاشیه در نفوذ به متن ادبیات نیست .که من انها را بیماری های مقاربتی ادبیات مینامم .مقاربت غیر بهداشتی حاشیه ومتن.به عبارت ساده ٬روابط خصوصی آدمهاو توهمات وخواب ها و بیداری هایشان و روابط بدن ها و ذهن ها در میان چند آدم در چند ده متر جا و چند ده صفحه تولید مکتوب سر آخر همان

نقشی را بازی میکرد که شورای امنیت در وتوی قطعنامه های سایر

کشورها و نقشی که اداره ها و ادمهای ممیز در ارشاد و تلویزیون و...و همان نقشی که چند صد نفر در گند زدن به رای یک سوم مردم ایرانی به اصلاحات ٬بازی کردند ومی کنند(تا دسته)

اینها را در کتابی که با من دارد بزرگ و حتی پیر میشود( مانند همه ی کارهای در انتظار نشر فرسوده ومرده ام)نوشته و بازنوشته میکنم. درتاریخ محرمانه ی ادبیات .یکجور تاریخ شخصی و خصوصی من است در این سال ها که دیدم و نوشتم و ناپدید شد.

از حیاط کارنامه که تک درخت بید آن را آب میدادم دورشدم.این آب دادن بهترین فعالیت ادبی من درانجا بود.دست کم تا وقتی که ان خانه ویلایی را نابود کردند سایه ی ان درخت بر سر چند شاعر و نویسنده افتاد.هر چند حتی سایه یی از هیچ واژه ی من درهیچ شماره ی کارنامه چاپ نشد.گرسنه ی ماه را بعد از آب دادن بید و چند بوته و گلدان به گلشیری دادم .از موج جمله های دبیران گوناگون بخشها با خودشان و دیگران میگذشتم.هنوز فرصتی دست نداده بود که برای آدم بزرگ و پدر جمع که سردبیرهم بود اتاق و بارگاه و پرده گیان و حرم بسازند و میدانستم که گلشیری علیرغم توصیه و پیشنهاد علاقه یی به این کار نداشت .نیازی هم نداشت .از اطوار به دور بود .گلشیری انقدر ادمیت و هنر داشت که نیازی به پوشاندن ضعف های بشری و هنری- که در همهی ادمها برهم و درهم تاثیر گذارند-با فاصله گذاری نداشته باشد .معلم بود و کاتب و تازه٫ هرگاه که میخواست انقدر اخمالود(بدون تصنع) و نامهربان میشد و دیوار نامریی را چنان قطور میساخت که کسی رغبتی به عبور از چند متری اش نداشته باشد.و هرگاه نمیخواست آموزگار و پدر خانواده ی همه بود.و جدا از این با من مهربان بود.هر چند تلخی و صراحتش به جای گزندگی و خراش گاهی جراحات مرگبار می آفرید و همین مرا از او دور میکرد .

گلشیری گرسنه ی ماه را خواند.چند باره و طبق معمول برایم تاکید کرد چیز های نو ومهمی از نقد شعر نمیداند و ناگهان در باره ی نعوظ نیمه شبانگاهی و اینکه بی تردیدمن و شعرم دست به گریبان چنین مسئله یی هستیم حرف زد. نه در پرده٬ با دقت و جزییات ٬از انواع نعوظ در ساعت های گوناگون شبانه روز ٬در پگاه و میم الف بامداد در صبح و ظهر و عصر و غروب و در نیمه شب ......که کم کم برخی از حضار ازسالن کارنامه رفتند و برخی روبرگرداندند و برخی اخمیدند و....و باز مطابق معمول از انجا که یقین داشت ادمها ذوق زده ی تحریر نخست نوشته هایشان هستند میخواست لابد ذوق زدگی مرا فرونشاند.اما من ذوق زده نبودم و نیستم .شاید اگر بودم حالا اوضاع به قول گلشیری { این طورها ست }نبود...بگذریم....گلشیری این بار هم گفت که اگر شعور داشتی جدی تر به داستان نویسی می پرداختی و پرو پیمان تر.البته این بار نگفت شعرهای تو مرا به یاد شعرهای میانبرنامه های رادیوتلویزیون میاندازد.عرض کردم لابد ناموفق بودن من در دریافت این شباهت به خودشیفته بودنم بر میگردد.احتمالن روانپزشگ برای من مهم تر از غنای تجربیات فنی و عاطفی ست.

به هرحال حضرت استادی مرا به دبیر محترم شعر ارجاع دادند. که من دوست دارم او را عبدعظیم بنامم.او را از روزهایی میشناختم که چند باری همراه با دوست مشترکی که از دوستان شفیق او بود٬در خانه یی بسیار قدیمی و با صفااز کودکش پرستاری میکردیم تا او بتواند با تمرکز و راحت تر به فعالیت های ادبی-تفریحی در بیرون ها بپردازد.در ان روزها عبد شعرهای مرا با اشتیاق می شنید وگاه با خواهش برای تکرار.اما در آن روز هر چه کردم از حرف های عبد در باب شعر و حرمت ادبیات و دلایل هرمنوتیکی ساختاری شالوده یی بینامتنی ویی و یی و ییییییییی و اینکه چرا این شعرو شعرهای دیگر من به احتمال بسیار در جریده ی کارنامه افتخار چاپ نخاهد داشت٬سر در نیاوردم.بلافاصله فکر کردم باید چند مقاله یی را که در چند عنوان ادبیات مدرن برای دانشنامه ی ادبیات فارسی مشغول به تالیفشان بودم به دکتر انوشه پس بدهم و اصلن از خیر تالیف مقالات اکادمیک و دانشگاهی در حوزه ی اصطلاحات و مفاهیم ادبی بگذرم چون به این ترتیب اثبات شد من از ادبیات حتی به قدر اهلیل مبارک خر ملا نصرالدین چیزی نمیفهمم.

گرسنه ی ماه را با چند شعر دیگر زیر بغل زدم .به صفحات شعر چند شماره ی بعد نگاه کردم. آنها را خواندم.لبخند زدم.با بید سیراب و بی نیاز باغچه خداحافظی کردم.

ده سال گذشت و من به جای آنکه برای گلشیری داستانی بنویسم به نام گرسنه ی ماه ٬یادداشتی گذاشتم در کنار شعر گرسنه ی ماه که البته چهار پنج واژه و دو سه عبارتش را باز نوشته ام.اعتراف میکنم که این ویرایش مجدد شعر را زیر ورو نکرده و این شعر همان شعر به سخره گرفته ی گلشیری ست .

از قضا همین روزها چند داستان نیمه ی تاریک ماه را چند باره خواندم.با خودم گفتم کاش زنده بود به تن این زمینی خویش حتی اگر شعر های مرا به سخره میگرفت.داستان کوتاه گرسنه ماه را شروع کردم.

خرداد۸۷/سیدمهردادضیایی

گرسنه ی ماه

hamindastha — Sun, 25 May 2008 22:22:19 GMT

گرسنه ی ماه

هروقت گرسنه ام

نیمه شب است

وگرسنگی

خواب مرا نمی فهمد.

از کمر نیمه شب بلند میشوم

تا نیمه های جامه ی خواب

در تخت

بیداری را می نشانم .

هر وقت گرسنه ام

ماد ه گی ماه

در سفره ی پنجره است

و شکم سپید مرا

برآمده می کند.

از پشت تخت بلند می شوم

گام های لخت من آینه را

بیدار می ایستاند.

می خواهم ،با شانه آشتی کنم

شانه،

لا به لای خستگی موها

لا لایی می خواند

و هر از تاری گاه گیر می کند.

آینه ی کهنه از دروغ

عریان میشود

درست به اندازه ی

زخم های گرده اش

و کناره های از نور شکسته اش.

هر وقت گرسنه ام

آینه راست میگوید

زیبا نیستم

به اندازه ی شکم برآمده ام

و شانه های افتاده ام

به اندازه ی

لباس تازه ی زخم های کهنه ام.

به خاک آینه آب میدهم

پلک ها ،خمیازه میکشند.

تا خواب ،

چندگام زمین را می بوسم.

هر وقت سیرم

از آینه دلگیر نمی شوم

به شکم دست می کشم

ماه لگد نمی زند

حامله نیستم.

هر وقت گرسنه ام،

پنجره ماه را

دوباره می زاید.

به پنجره نگاه می کشم ،

سیر شدن شاید

ماه زاییدن است.

سیدمهردادضیایی

طعم

hamindastha — Sat, 12 Apr 2008 23:13:19 GMT

~~طعم~~

بی رنگ٬بی طعم٬بی نشانه یی

از تن سیب٬

چه نزدیک و ترش

چه دور و شور.

نه دوست ٬نه دست

نه داستان عزیز.

بر این سفره

نگاه نمی ریزد.

آبی از گوشه ی چشم

بر گوشه ی اخم

راه نمی گیرد.

هیچ لبی ٬راه لبهای تردید را

به لمس یک آری صامت

نمی بندد.

زبان سرخ

خواهش کام تلخ را

سبز نمیکند

و طعم خیال را

چشم بسته

به مزه ٬ نمی فشارد.

لب ها

لب های پراکنده٬

سرخ های روزگاری سرخ.....

اکنون..............٬آویخته.

لب ها جمع نمی شوند

در ملس بودن بوسه یی

بر تن ساعت دیدار.

ودهان ها٬

تنها برای گفتن هیچ است

که باز٬

بسته میشوند.

سیدمهردادضیایی

ما گفتیم,پدران گفتند

hamindastha — Sat, 22 Mar 2008 22:18:19 GMT

ما گفتیم ٬پدران گفتند

پدران ما

گفته بودند:

دنیا‌٬

پایان یک ساعت شنی قدیمی ست

ودر هر ثانیه ی آخرین

کسانی هستند ٬ که ساعت را

دوباره بر می گردانند .

مادران ما

گفته بودند:

ستاره ها

دنباله ی برقی هستند

که از نگاهشان فراموش شد٬

و برف

پایان موهای آنهاست

که خواب سپید ما را

سایه میکرد.

ما اراده کردیم

برگشتن ساعت شنی را

به دوش باد بگذاریم

و شماره ی ثانیه ها را

در صدای زنجره ها

گم کنیم

و برای آرامگاه دیروز

در غروب یک فردا

خانه ی بخت بسازیم.

مادست شسته خواستیم

از دل چکیده ی خود

ستاره ها را

در دنباله هایشان

برای آرزوی خفته ی بعد بگذاریم

تا شاید

در رحمت یک خدا

آرزویی ناکام را

زنده کنیم.

مابا شرم های تند٬

تند تر از بوی عرق هامان

غرور دانه های برف را

با آهی کند

آب کردیم.

ما خواستیم

به نوشتن دورها قناعت کنیم

انگاه

خواندن: پریشان ٬فراموش ٬گنگ شد

قصه ها بیت بیت

پاره شعری شدند

و حرف حرف امید

به آخر آخرین آرزو

آویخته ماند.

سید مهرداد ضیایی

قهوه خانه ی بی فرق

hamindastha — Sat, 23 Feb 2008 23:14:19 GMT

قهوه خانه ی بی فرق

چه فرق می کندکه شخص

تو را که می بیند

هوس تلخ کند؟

نگاه تو دور است ٬ دور

اگر چه نشسته ٬روی میز نزدیک٬

و خط های موازی آن

در نقطه یی می خرامندکه قرق گاه است٬

ـ از شاهی کنار میز

در انتظار سلطنتی روی تخت ـ

چه فرق می کند

لکه ی آبرو باخته ی قهوه ٬

بر میز قلندری

تلخ یا شیرین

در نوترین قرن زمین

یا نقش کهنه ترین طعنه

بر چشم عاشقی که هزار سال است

به قهوه و غار نوشگاه

جامانده است.؟

بی گمان

گمان تخت

در این فال گس ٬جا تکانده است ٬

جا بر جای تخت

جا به جا

خط افتاده است.

چروک تخت

به حاشیه ی قهوه

لکه خورده است.

اکنون چه فرق میکند

نگاه یگانه ی من

به رفتن هزار گانه ی تو

بر قرق خالی ٬ از دو صندلی

وقتی در بیشه ی آدم و ماشین ها

دو گانه دور می شوید٬

و من

برای آهویی

که از قلب من

به سوی دهان صیاد گریخت٬

ذغال سوخته اجاق را

پیش از غار

با خونم رنگ میزنم .

سید مهرداد ضیایی

غمگین بس

hamindastha — Sun, 03 Feb 2008 00:15:19 GMT

غمگین بس

سید مهردادضیایی

غمگین نباش

شاید

گلدان های خالی هم

سهمی داشته باشند

از سکوت های خیره

به شاخه های لخت از برگ

در پیراهن های ملاقات

و لبخندهای جامانده

پیش ازدیدار.

در آه های بی مصرف قدیمی

چیزی از رطوبت های معصوم مانده

که می ترسی بخار شوند

و تو را مثل پایان خواب

از آغوشی که لبخند می زند

پایین بگذارند.

تمام سرمایه ات را جمع میکنی

قطره خاکی در گلدان می کاری

خاکستر از کفش

می تکانی.

دوباره به یاد لبخند

لبخند میزنی

و بی آه ‌‌‌‌ روی صندلی

همسال حوصله هات

چند دوباره ی دیگر

بی انتظار

تاب می خوری..

اشگت را برگردان

در اطراف یک تابستان بی نسیم و قطره

دانه ای هست

که حوصله اش

از گلدان تو

کمتر است.

سیدمهردادضیایی۱۳۸۲

کو کو

hamindastha — Sat, 26 Jan 2008 23:01:19 GMT

کوکو؟!

کوکو،حسادتی ندارد

تنها

از صدای آونگ خسته است

-وگردن از سری

که از امید دیدار

خم میشود

و دست ،

از فاصله یی که خالی می شودـ

کوکو

چیزی را مسخره نمیکند

تنها

از چشم های به دور خشکیده

و پرهای ریخته

و اعلام ساعت های یک شکل

کمی هراس میخواند

- و زنگ، از تعمیر بی صدا

ودر

از سینه یی که کوفته می شود ـ

کوکو حرفی ندارد

میتواند تا ابد

وقت خواب بگوید به جای بیدار

بی تعبیر رویای چوبی ما

که دستی ـ پری

صورت خفته را بیدار کند

- تا من

آویخته از سقف باشم،

نیمه خوابگرد.

تا سایه ام

ریخته بر هر غروب باشد

که سردا سرد ،

آتش می گیرد.ـ

۱۳۸۰سیدمهردادضیایی

پنجره ی تخت خواب من

hamindastha — Sat, 19 Jan 2008 23:03:19 GMT

پنجره ی تخت خواب من

شب، از پنجره

من، از در

هر دو بی سلام،

خانه ی تنها را

دوباره آغاز می کنیم.

پرده ها را می کشم

که میانشان

خورشید کشیده ام.

حالا کسی نیست

که لبخند را در تنها یی

دیوانه بنامد.

حالا کسی نیست

که برای آواز،

شرم بگذارد.

شبُ

پرده را شکاف داده است.

۸۸۸۸۸

تصویر پنجره های همسایه را

می دزدم

که پرده هایشان

لبخند های مرموز می زنند

و محتویات شیرین خانه را

از دست های تلخ من،

پنهان میکنند.

پنجره های همسایه را

به رختخواب می آورم.

چین پرده ها اخم می شوند

و چشم های فقیر من

از شرم

پایین میغلطند

تا روی تخت

پنجره ای تازه می بینند

که خود را

تازه کشف کرده است.

چین چشم ها شاد می شوند.

از پنجره های تخت

بیرون می خزم

به جهانی که درآن ،

پنجره ای نیست

تا پرده هایش

مرموز بخندند

ودر ها نیست

و دیوار ها نیست

ونه آتشی

که بالها را

برای سوختن بخواهد.

جهان،

پر از تخت خواب هایی ست

که به هر زبانی

سواد شب به خیر ، دارند

و وقتی می خوابند

آدم ها بیدار می شوند

و از پنجره ی مخفی تخت من

به میهمانی ی بازی می آیند.

درست تا مالیدن پوست صبح

به صورت ناگزیر معصومم.

درست تا آغاز خواب

و دوره ی بازی ها

همه ی بازی ها که میدانیم بلدیم

و بلد نیستیم بدانیم.

درست ،

تا نخوابیدن

همه ی دیشب ها .

گفته بودم

hamindastha — Sun, 30 Dec 2007 00:17:19 GMT

"گفته بودم"

حباب شادی های گرد

در این لب -چشمه های زاویه دار

جای نمی گیرد

- این را

به مورخین هندسه

در نکاه نخست

گفته بودم-

و هیچ جوانه ای

امیدوار چهار فصل و هزار سال

در شیار های تهی از هردست

پانمی گیرد

-این را

به پیچک شناسان

گونه های خواهشمند

بر دیوار های زخمی

گفته بودمـ -

و هیچ نگاه

به تصویر این شکسته ی آسمان

در کاسه ی شب ها

خیره نمی ماند

-این را برای منجمین کسوف بزرگ

در روزهای کوچک ابر

خوانده بودم-

هیچ روزی از روزگار تو

در این خیمه گاه کاغذی

گل های شب بو را

نمی شنود

آخر

کاروان همیشه

پیش از شیرین شدن صبحانه ی رسوایی

تو را به اختیار میبرد

و مرا در خواب تلخ

جا میگذارد

حالا دور و کنار تنم

تنها خون و چربی است

که از طبخ تلخ قلب می سازند.

ومن در این خاک

نشسته

از ناشنیدن بو و باران کسی

باد میکنم

و گرد گرد ،دور خودم میوزم

من

بی تقصیرم

ـاین راروی تمام پل ها

که در عبور می شکنند

هوهو کرده بودم-

ما چه ها شدیم

hamindastha — Sun, 23 Dec 2007 00:15:19 GMT

ما

ساعت شدیم

واز ثانیه ها

عبور کردیم.

ما

بربام نشستیم

در غیاب خروس های نامسافر ،

و خورشید

کاکل ماشد.

ما

صبح را ، قسم دادیم

وساعت ساز را

به نام ، خواندیم.

ما چه ها شدیم

ما

ماکه گفتند :این وآن شدید

ما که این زبان را

سبز کرده ایم

شما

که آن سر ها را سرخ میکنید

و دوست

که قلب را خاکستر.

ما راضی شدیم

به رضای هر کاکل بد نام.

تا شهر ،

اندکی سپیده بنوشد.

تا نیش هر جاده

ما را مار نکند.

تا این روز مانده در راه

کمی دور تر از ثانیه ها

با خویش ، با ما

آشتی کند.